|
DIABET VE DEPRESYON
PROF DR METİN ÖZATA
Şeker hastalarında depresyon ve bazı psikiatrik
rahatsızlıklar daha sık görülebilir. Bu psikolojik hastalıklara şeker
hastalığı neden olmaz. Özellikle uzun süredir şeker hastalığı olan ve
komplikasyonları olan erişkinlerde depresyon sıklığı artar ve neredeyse
her 10 hastadan 2’inde bulunur. Depresyon gelişince bu defa kan şekeri
kontrolü bozulur.
Depresyonun temel özelliği duygu çökmesi veya günlük
aktivitelere karşı ilgi kaybıdır ve bu durum en az 2 haftalık dönem
boyunca günün büyük bir bölümünde ve neredeyse her gün yaşanır.
Depresyondaki bir kişide mutsuzluk, üzgün bir hal, karamsarlık,
bitkinlik, enerji tükenmesi, iştah bozukluğu (iştahın kapanması veya
aşırı yeme) ve kilo değişiklikleri, uyku problemleri (uyuyamamak veya
sabah erken uyanıp tekrar uyumak), fiziksel ajitasyon (saldırganlık,
çabuk kızma vs) ya da yavaşlama, enerji azalması, değersizlik veya aşırı
suçluluk hissi, konsantrasyon güçlüğü ve tekrarlayan intihar
düşünceleri vardır. Depresyon, tipine bağlı olmaksızın diyabet
hastalarının %15-20’sinde rastlanmaktadır. Depresyıonunuz varsa bir
psikolog veya psikiatri uzmanına başvurunuz, spor yapmaya başlayın,
sosyal olun, arkadaşlar edinin, evden dışarı çıkın, kitap okuyun ve
müzik dinleyin. İyimser olmaya çalışın. Seyehata çıkın ve kısa süre
çevreyi değiştirin.
Şizofreni ve Diyabet:
Şizofren hastalarda diyabet sıklığında artış vardır.
Yeni çıkan atipikal antipsikotik ilaçların diyabet geliştirmesi bu
yönden önemlidir. Bu ilaçlar kilo alımı yapar ve diyabeti çıkarabilir.
Atipik anti-psikotik ilaçlar
1.Clozapin
2.Olanzapin
3.Risperidon
4.Quetiapire’dir
Şizofrenik hastaların %30’unda ailelerinde Tip 2
Diyabetes Mellitus hikayesi vardır.
Diyabet Bıkkınlığı
Bazı şeker hastalarında nadiren de olsa kan şekerini
takip etmek, insülin yapmak veya kan şeker düşüklüğü gibi nedenlerle bir
sıkılma veya bıkma hissi görülür. Bu durum kan şeker düzeyini
bozabilir. Bu durumun en az 2 haftadan fazla sürmesi durumunda bir
psikologdan destek almak faydalıdır. Geceleri uyuma güçlüğünüz varsa
veya çok uyuma durumu başlamış ise, kilo kaybı veya kilo alma oluyorsa,
yorgun, halsiz ve etrafla ilgisiz iseniz, kendinizi suçlayıcı belirtiler
oluyorsa, devamlı üzgün hissediyorsanız depresyonunuz olabilir.
Uykusuzluk
Uykusuzluk, kan şeker düzeylerini bozan önemli bir
etkendir. Kilolu kişilerde gece uyku apnesi denen solunum durması varsa
bir uyku laboratuarına başvurarak gerekli tetkik ve tedaviler
yapılmalıdır. Uyku problemi çeken kişilerin yatmadan önce ara öğün
alıyorsa tam tahıllı gevrek, yoğurt gibi gıdaları tercih etmeleri uygun
olur. Akşamları kafeinli gıdalar içilmesi uykuyu bozar. Akşamları bitki
çayları tercih edilmelidir. Uyumadan önce egzersiz yapmayın.
Daha iyi uyumak için
öneriler:
·Yatmadan
önce en az 6 saat içinde kafeinden uzak durun (kahve, çikolata,
çikolatalı dondurma ve kola içmeyin)
·Yatmadan
önceki bir kaç saat içinde alkol almayın.
·Akşam
yemeğinizi yatmadan en az üç saat önce yiyin.
·Yatmadan
önce egzersiz yapmayın
·Gün
içinde düzenli olarak egzersiz yapın.
·Gündüz
uyumayın
·Yatmadan
önce sıcak bir duş alın, bir şeyler okuyun veya dinlendirici müzik
dinleyin.
·Hergün
aynı saatte yatağa gidin
Komplikasyonları Azaltmanın İlk Yolu: Şeker Ayarı
Yapılan bilimsel çalışmalar gerek tip 1 gerek Tip 2
diyabetli hastalarda kan şekerinin normale yakın olmasının
komplikasyonları azalttığını göstermiştir.
Tip 1 diyabetli hastalarda yapılan Diyabet
Kontrolü ve Komplikasyonları Çalışmasınasına (Diyabetes Control and
Complications Study: DCCT), 1441 tip 1 diyabetli hasta dahil edilmiş
ve bunlara rastgele olarak geleneksel tedavi veya yoğun glikoz kontrolü
uygulanmıştır. Kan şeker düzeyi düşük olan hastalarda retinopati
riskinin %76, mikroalbüminüri riskinin %43, nöropati denen sinir
hasarının %64 oranında azaldığı saptanmıştır.
Tip 2 diyabetli hastalarda yapılan bir büyük
araştırma ise UKPDS çalışması adını alır. Bu klinik çalışmaya
3867 yeni tanı konmuş tip 2 diyabetli hasta dahil edilmiş ve çalışmada 4
farklı ilaç tedavisi ile yoğun tedavinin yapıldığı hastalar ile sadece
diyet yapan hastalardaki organ komplikasyonları araştırılmıştır. Açlık
kan şekeri < 108 mg/dl olan hastalar yoğun tedavi edilmiş grubu
oluşturmuştur. 10 yıldan fazla süreyle hastalar izlenmiş ve kan şekeri
düşük olan ve HbA1c si %7.0’den küçük olan hastalarda komplikasyonların
daha az görüldüğü saptanmıştır
Komplikasyonlar Nasıl Önlenebilir?
1.Kan şekerini normale yakın tutarak.
2.LDL Kolesterolü 100 mg/dl’nin altına indirerek.
3.Fazla kilo varsa zayıflayarak veya normal kiloya
gelerek
4.Tansiyonu normale getirerek ( büyük tansiyon 13
veya altında olmalı, küçük tansiyon 8 veya altında olmalı)
5.HbA1c değerini %6 civarında tutarak, HbA1c’nin bir
sayı azalması küçük damar komplikasyonlarını %37 azaltır.
6.Homosistein düzeyi yüksek ise düşürerek
7.Serbest radikallere karşı antioksidan sebze ve
meyve yemek, yenemiyorsa antioksidan vitaminler (E vitamini, C vitamini
gibi) almalı. E vitaminin günde 400 üniteden fazla alınması zararlıd
8.Ayaklarınızın bakımını yapınız.
9.Sigarayı bırakın, sigara insülin direncini
arttırır, kan şekerini yükseltir ve kalp hastalığı riskiniz artar.
10.Hergün yürüyüş yapın, hergün 30 dakika yürümek
şekere çok faydalıdır.
11.Doğru beslenin
12.Kontrollere gününde gidin
13.Aşıları yaptırın
14.Psikolojik olarak iyi olun
15.İlaçları düzenli kullanın
16.Eğitim alın ve öğrenin.
KAYNAKLAR:
. 
http://www.tiroit.org
http://www.tiroidx.com
http://www.guatrcenter.com
http://www.tiroidcenter.com
http://www.guatrx.com
http://www.guatrguatr.com
http://www.guatr.ws
http://www.guatr.cc
http://www.tiroid.cc
http://www.zayiflama.org
http://www.diyets.com
http://www.diyet0.com
http://www.diyetozata.com
http://www.dietgroup.org
http://www.diyetlife.com
http://www.zayiflamadr.com
http://www.diabetesit.com
http://www.diyabetonline.com
http://www.sekerhastaligidr.com
http://www.drdiyabet.com
http://www.diyetdr.com
http://www.endokrinoloji.org
http://www.zayiflama0.com
http://www.zayiflamacenter.com
http://www.endokrin.org
http://www.reaktifhipoglisemi.com
| |
| |
|
