DİYABET NEDİR?
Prof Dr Metin Özata
|
Diyabet yani şeker hastalığı ülkemizde ve dünyada hızla artan bir hastalıktır. Ülkemizde şeker hastası kişiler toplumun %10’u civarındadır. Diğer bir deyimle her on kişiden 1’inde şeker hastalığı vardır.
Yapılan bilimsel çalışmalar şeker hastası olan her üç kişiden 1’inin hasta olduğunu bilmeden yaşadığını göstermiştir.
Yapılan çalışmalar kendisinde şeker hastalığı olduğunu bilmeyen kişilerin oranının kendisinde şeker hastalığı olduğunu bilen hastaların %35’i kadar olduğunu göstermiştir. Diğer bir deyimle toplumdaki her 3 şeker hastasından birisi henüz hastalık teşhis edilmeden yaşamaktadır. Bu nedenle toplumun bu hastalık konusunda bilgilendirilmesi ve taramaların yapılması büyük önem taşımaktadır.
GİZLİ DİYABET
VE OBEZİTE ÇOCUK VE GENÇLERDE SALGIN HALİNDE ARTIYOR
Gizli Diyabet yani gizli şeker son yıllarda ummadığımız ölçüde artış
göstermeye başladı. Bunun nedeni beslenme alışkanlıklarındaki
bozukluklar, hareketsizlik, gıdalardaki katkı maddeleri, üzüntü,
sıkıntı ve stres olmakla birlikte ailede şeker hastalığı olması,
uykusuzluk, düzenli uyumama, beyaz ekmek fast food gıdaların fazla
yenmesi okul kantinlerinde sağlıksız gıdaların olması, patates
kızartması, jips, meşrubat, kola alışkanlığı ve zamanın çoğunu
bilgisayar ve televizyon karşısında geçirme büyük rol almakta.
Hızlı kilo alan ve zor veren, adet düzensizliği olan çocuğunuz varsa
gizli diyabetten şühelenin.
Bir endokrin uzmanına başvurarak gerekli testleri yaptırın.
Özellikle anne ve babada şeker hastalığı ve tiroid hastalığı varsa bu
yönden araştırma yapmak gerekiyor.
GİZLİ DİYABET NEDİR?
Gizli diyabet açlık kan şekerinin 90-126 mg/dl arasında olması
durumudur. Bazen OGTT dediğimiz şeker yükleme testinde aşırı insülin
salgılanmaları ve aşırı glukoz yükselme veya aşırı düşmeleri de bu
hastalığa işaret edebilir.
GİZLİ DİYABET-ŞEKER BELİRTİLERİ
Hızlı kilo alma
Kilo vermede zorlanma
Uyku basması
Çikolata veya şeker düşkünlüğü
Çabuk sinirlenme
Öfke patlamaları
Halsiz yorgun ve enerjisi düşük olma, bitkinlik
Konsantre olamama
Duygusal olma
Ağlama nöbetleri
Kolay depresyona girme
Terlemede artış
Cinsel istek azlığı
Açlığa dayanama
Yemek yiyince rahatlama veya kendini iyi hissetme
Tansiyon düşmeleri
Baş dönmeleri
Stresli durumlarla baş edememe
KİMLER
RİSK ALTINDA
· Şişman veya kilolu olmak
· Bel çevresi 90 cm’den fazla olmak
· Hareketsiz yaşamak
· Sigara içmek
· Alkol kullanmak
· Düşük lifli gıdalarla beslenmek
(sebze-meyve az tüketmek)
· Margarin yemek
· Balık az yemek
· İleri yaşta olmak ( özellikle 45 yaş üzeri
risk artar)
· Kadınlarda daha fazla görülür
· Genetik eğilim
· Önceki gebelikte kan şekerinin yüksek
olması
· Ailede şeker hastalığı olması
· Tansiyon yüksekliği
· Kan yağlarında yükseklik olması
· Horlamak veya gece uykuda nefes durması
· Polikistik over (yumurtalık) bulunması
· Kanda insülin hormonunun yüksek olması
· Homosistein yüksekliği
·
Stresli bir yaşam, Üzüntü, Sıkıntı
NE YAPMALI?
Önce bir endokrinoloji uzmanına başvurarak hormon testlerinin
analizini yaptırınız. İnsülin direnci ve Gi diyeti yapınız
1: Beyaz ekmek
yerine tam buğday ekmeği veya çavdar ekmeği yemek
2. Margarin, kuyruk
yağı veya iç yağı yerine zeytinyağı yemek
3. Hergün 4-5 tane
ceviz veya badem yemek
4. Nişastalı gıdaları
yememek
5. Pirinç
pilavı yerine bulgur pilavı yemek
6. Renkli sebze ve
meyveleri bol yemek
7. Yağlı süt, yoğurt
ve peynir yerine yağsız süt, yoğurt ve peynir yemek
8.Kızartma yerine
buharda (fırında) veya ızgarada pişmiş yemek yemek
9. Tatlı yerine meyve
yemek
10. Kola veya gazoz
yerine su içmek
11.Kahve ve siyah çay
yerine adaçayı, rezene veya ıhlamur içmek
12.Haftada bir defa
kırmızı et, diğer günler balık veya hindi ve tavuk eti yemek
13. Pasta, kek, börek
ve dondurma yerine meyve yemek
14. Hamburger veya
pizza yerine Akdeniz salatası yemek
15. Hazır veya
işlenmiş gıda yerine doğal veya dondurulmuş gıda yemek
16. Öğünlerde bol
salata yemek
17. Meyve suyu yerine
meyveyi kabuğu ile yemek
18. Kuru baklagilleri
sık yemek
19. Sakatat
(karaciğer, böbrek, beyin, işkembe) yememek
20. Haftada 3 yumurtadan fazla yememek, onları da haşlama olarak
yemek
21. Etli yemeklere
yağ koymamak
22. Yemeklere daha az
tuz koymak
|
