İdrarda albümin denen proteinin atılması yani
mikroalbüninüri böbrek hastalığının başladığını gösterir.
Mikroalbüminüri, idrarda bir günde 30-300mg protein atılmasıdır. Eğer
tedavi edilmezse bu hastaların %20-40’ında böbrek yetmezliği ilerdeki
yıllarda gelişebilir. Albümin atılımı arttıkça (günde 300 mg’dan daha
fazla) böbrek fonksiyonları daha da bozulur ve tansiyon yüksekliği
başlar. Bu amaçla kreatin klerensi yapılarak böbreğin fonksiyonu
araştırılır. Kreatin klerensi 60 ml/dk nın altına inerse bir nefroloji
uzmanının takibine girmek gerekir. Protein atılımı arttıkça böbrek
fonksiyonları daha fazla bozulmaya başlar.
Mikroalbüniüri normal idrar tahlili ile anlaşılamaz.
Bu nedenle ayrı olarak özel tetkik olarak yapılır. Mikroalbümin tayini
spot idrarla yapılabildiği gibi 24 saatlik idrar biriktirilerek de
yapılabilir. Mikroalbüminüri testi pozitif ise tekrar yapmalıdır. Stres,
idrar yolu enfeksiyonu, ateş, egzersiz, tansiyon yüksekliği ve kalp
yetmezliği idrarla protein atılımını artırdığından bu durumlar
düzeldikten sonra tekrar tetkik yapılmalıdır.
Mikroalbüminüri varsa diyetle alınan protein vücut
ağırlığının her Kg’na 0.8 gram olacak şekilde azaltılır. Hayvansal
protein yerine bitkisel kaynaklı protein yenmelidir. Protein atılımı
idrarda fazla ise gıda ile alınan protein miktarı 0.6-0.8 gram /kg
şeklinde olmalıdır. Bu arada büyük tansiyonun 120- 130 mmHg, küçük
tansiyonun 80 mmHg olması gerekir. Bu nedenle tansiyon bu seviyelere
gelinceye kadar ilaç değişiklikleri yapılabilir ve doktor kontrolüne
gitmek gerekir.
Albümin atılımı olanlarda kalp hastalığı riski de
fazladır. Bu nedenle idrarla protein atılımının önlenmesi yönündeki
girişimler hem böbreği hem de kalbi korur.
Önlemler:
Kan şekeri kontrol edilmelidir. Kan şekerinin iyi
kontrolü böbrek hasarını önler.
Kan basıncı kontrol edilmelidir . Tansiyon böbrek
fonksiyonlarını bozar.
ACE inhibitörleri ( kimyasal adları: kaptopril veya
enalapril gibi) veya Anjiotensin II antagonist ilaçlar (Losartan gibi)
mikroalbüminüri tedavisinde faydalıdır. Bu ilaçlarla mikroalbüminüri 4-8
hafta sonra negatif hale gelebilir. Ancak ilaca devam edilmelidir.
Bunlarda ilaç kesilmeden devam edilir. Eğer mikroalbüminüri pozitifliği
devam ediyorsa ilaç dozunuzu doktorunuz artırabilir. Bu kişiler 6 ayda
bir idrarda mikroalbümin tayini yaptırmalıdır. Bu arada üre, kreatin ve
kreatin klerensi tayini yapılması da uygun olur.
Şeker hastalarında bazı ilaçların böbrek hasarı
yapabildiği bilinmeli ve doktor önerisi olmadan rastgele ilaç
almamalıdır. Özellikle röntgen çekilirken damardan yapılan ilaçlar bazı
şeker hastalarında böbrekte hasar yapabileceğinden bu tetkikler öncesi
bol su içmek çok büyük önem taşır. Böbrekte önceden hasar var ise
görüntüleme tetkikleri öncesi ve tetkik günü asetilsistein 600 mg/gün
alınması böbreği koruyabilir.
Kreatinin düzeyiniz 1.5 mg/dl’den fazla ise ilaçlı
röntgen filmi öncesi doktorunuz serum verebilir.
Şeker hastaları romatizma ilaçları kullanırken de
dikkatli olmalıdır. Özellikle böbrek hasarı olanlarda bu ilaçlar yan
etkiler yapabilir.
Antibiyotk kullanırken özellikle aminoglikazid türü
antibiyotiklerin çok dikkatli kullanılmaları gerekir. Gentamisin,
tobramisin, amikasin gibi aminoglikazid ilaçlar kullanırken mutlaka
diyabet doktorunuzun önerisini alınız.
